 |
|
 |
|
Régole prinsipaj ėd letura
d'la grafģa piemontčisa |
|
Per n'ėstudi pģ aprofondģ
s'la grafģa piemontčisa e s'la prononsia ev rimandoma al
corispondent capitol ėd nņstra gramątica (pėr ėl moment ancor
nen an ligna). |
|
Pėr coj
ch'a l'an pressa: |
|
Per deuvré
ėl dissionari a basta savčj che: |
|
eu
= ö |
u
=
ü |
o
=
u |
ņ
=
o |
|
an tut cas a val la pen-a
d'Østudié da bin tute le regole si sota. |
|
|
RÉGOLE ĖD LETURA PRINSIPAJ |
| Ėl piemontčis
as ėscriv e as les come l'italian gavą le ecession ch'a venu: |
|
e |
L'acent as ėscriv mach
quandi as treuva al fond ėd ėd la parņla. L'acent a l'é grev quandi la e
a l'a un son duvert come: cafč, bolč, mč, dontrč, rč, vintetrč.
L'acent a l'é auss quandi al contrari la e a l'a un
son sarą come: pé, andé, travajé, mangé, daré, ciaciaré, pruché. |
|
ė |
A l'é la e
mesmuta, ch'a l'a nen un son corrispondent an italian come
ant le parņle: chėrde, vėdde, fėrté, dėsblé. |
|
eu |
A corispond a la eu
fransčisa, come ant le parņle cheur, feu, euli, fieul. |
|
n |
La n as les come
an italian se daprčs a-i é 'na vocal. An tutti ij'autri cas as
les come la ng inglčisa a la fin ėd la parņla. |
|
n- |
N faucal
caraterģstica dėl piemontčis come
ant le parņle: cun-a, sin-a, lun-es, lun-a, marin-a, cusin-a, sman-a. |
|
ņ |
A representa ėl son ėd la
o duverta (vis a dģ la o italian-a), come
ant le parņle: fņrt, tņr, cņl, vņlta, fņra. |
|
o |
A representa ėl son ėd la
o sarą (vis a dģ la u italian-a), come ant
le parņle: sol, col, ors, orģja, tor, bocin. |
|
s |
A peul esse
sorda ņ sonora.
A son-a sempre sorda a l'inissi ėd parņla: sol, savon,
sapa, saba, sant, soffia, subié.
A son-a ėd c!o sorda aprčs 'na consonant: fņrsa, sensa.
A son-a sempre sorda quandi a l'é dobia: plissé, lassé, ross,
pass, siass, cassul, spatuss, assion, pėrtuss.
A son-a sonora quandi ės treuva tra doe vocaj: reusa, cheuse, pasié, aso, basé.
A son-a ėd cņ sonora se daspėrchila a la fine ėd 'na
parola: vos, pas, vas, cas. |
|
u |
As prononsia come la u
fransčisa: uss, bur, muraja, mul, curt, furb. A fan ecession
ėl ditongh au nen acentą e ij grup qu
e gu: aut, causset, taula, guardé, quader, gučra. |
|
v |
Danans a 'na consonant
dental as prononsia come la u italiana: gavte, giovnņt, davzin.
A la fin ėd 'na parņla tronca a l'a squasi sempre un son
semivocalic come
la w inglčisa: luv, diav, giov, euv.
Minca tant as sent nen, tant ch'as peul nen scrivla: tovaja, rova, avuss
, spluva. |
|
z |
A l'é sempre 'na
s sonora: zanzara, zanziva, monze, zabņ. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
