 |
|
 |
Régole prinsipaj ėd letura
d'la grafģa piemontčisa |
Per n'ėstudi pģ aprofondģ
s'la grafģa piemontčisa e s'la prononsia ev rimandoma al corispondent capitol ėd nņstra gramątica
(pėr ėl moment ancornen an ligna). |
|
Pėr coj ch'a l'an pressa: |
| Per deuvré
ėl dissionari a basta savčj che: |
| eu
= ö |
u =
ü |
o
=u |
ņ
=o |
| an tut cas a val la pen-a
d\ėstudié da bin tute le regole si sota. | |
| RÉGOLE ĖD LETURA PRINSIPAJ |
| Ėl piemontčis as ėscriv e as les come
l'italian gavą le ecession ch'a venu: |
| e |
L'acent as ėscriv mach quandi as treuva al
fond ėd ėd la parņla. L'acent a l'é grev quandi la e a l'a un son duvert come: cafč,
bolč, mč, dontrč, rč, vintetrč.
L'acent a l'é auss quandi al contrari la e a l'a un son sarą come: pé, andé,
travajé, mangé, daré, ciaciaré, pruché. |
| ė |
A l'é la e mesmuta,
ch'a l'a nen un son corrispondent an italian come ant le parņle: chėrde, vėdde, fėrté, dėsblé. |
| eu |
A corispond a la eu fransčisa, come ant le parņle
cheur, feu, euli, fieul. |
| n |
La n as les come an italian se daprčs
a-i é 'na vocal. An tutti ij'autri cas as les come la ng inglčisa a la fin ėd la parņla. |
| n- |
N faucalcaraterģstica dėl piemontčis come
ant le parņle: cun-a, sin-a, lun-es, lun-a, marin-a, cusin-a, sman-a. |
| ņ |
A representa ėl son ėd la o duverta
(vis a dģ la o italian-a), come ant le parņle: fņrt, tņr, cņl, vņlta, fņra. |
| o |
A representa ėl son ėd la o sarą (vis a
dģ la u italian-a), come ant le parņle: sol, col, ors, orģja, tor, bocin. |
| s |
A peul esse sorda ņ sonora.
A son-a sempre sorda a l'inissi ėd parņla: sol, savon, sapa, saba, sant, soffia, subié.
A son-a ėd c!o sorda aprčs 'na consonant: fņrsa, sensa.
A son-a sempre sorda quandi a l'é dobia: plissé, lassé, ross, pass, siass, cassul, spatuss, assion, pėrtuss.
A son-a sonora quandi ės treuva tra doe vocaj: reusa, cheuse, pasié, aso, basé.
A son-a ėd cņ sonora se daspėrchila a la fine ėd 'na parņla: vos, pas, vas, cas. |
| u |
As prononsia come la u fransčisa: uss,
bur, muraja, mul, curt, furb. A fan ecession ėl ditongh au nen acentą e ij grup qu
e gu: aut, causset, taula, guardé, quader, gučra. |
| v |
Danans a 'na consonant dental as prononsia come
la u italiana: gavte, giovnņt, davzin.
A la fin ėd 'na parņla tronca a l'a squasi sempre un son semivocalic come la w inglčisa:
luv, diav, giov, euv.
Minca tant as sent nen, tant ch'as peul nen scrivla: tovaja, rova, avuss, spluva. |
| z |
A l'é sempre 'na s sonora: zanzara,
zanziva, monze, zabņ. | |
|
|
|
|
|
|
